Bir işletmenin kurulması zordur. Ancak çoğu zaman daha zor olan şey, kurulan işletmenin büyümesini sağlamaktır.
Ticaret hayatında birçok işletme yıllarca faaliyet göstermesine rağmen belirli bir ölçeğin üzerine çıkamamaktadır. Kimi zaman bunun nedeni ekonomik şartlar, kimi zaman finansmana erişim güçlükleri, kimi zaman da artan maliyetler olarak gösterilmektedir.
Ancak büyümenin önündeki engeller yalnızca dış faktörlerden ibaret değildir.
Birçok işletme satışlarını artırdığı halde büyüyememekte, hatta bazen daha fazla iş yaptıkça daha fazla finansal baskı altında kalabilmektedir.
Bunun temel nedenlerinden biri, büyümenin yalnızca ciro artışı olarak görülmesidir.
Oysa büyüme; daha fazla müşteri, daha fazla çalışan, daha fazla stok, daha fazla tahsilat riski ve daha fazla finansman ihtiyacı anlamına gelir. Başka bir ifadeyle büyüme, beraberinde yeni yükümlülükler de getirir.
Özellikle aile işletmelerinde sıkça karşılaşılan sorunlardan biri, işletmenin büyümesine rağmen yönetim anlayışının aynı ölçüde gelişmemesidir. İş hacmi artarken karar alma süreçleri, mali kontrol mekanizmaları ve kurumsal yapı aynı hızla gelişmeyince işletme belirli bir noktada tıkanabilmektedir.
Bir başka önemli konu ise nakit yönetimidir.
Birçok işletme satış yapmayı büyüme olarak görürken, tahsilat yönetimini ikinci plana atabilmektedir. Oysa zamanında tahsil edilemeyen alacaklar, büyümenin önündeki en büyük engellerden biri haline gelebilmektedir.
Bunun yanında vergi yükümlülükleri, sosyal güvenlik primleri, çalışan maliyetleri ve finansman giderleri de işletmenin büyüme kapasitesini doğrudan etkilemektedir. İşletme büyüdükçe yalnızca gelirleri değil, sorumlulukları da büyümektedir.
Bu nedenle şirketlerin gelişimini yalnızca satış rakamlarıyla değerlendirmek eksik bir bakış açısıdır.
Gerçek büyüme; finansal yapının güçlenmesi, kurumsallaşmanın sağlanması, sürdürülebilir nakit akışının oluşturulması ve risklerin yönetilebilmesi ile mümkündür.
Belki de bu yüzden birçok şirket iş yapamadığı için değil, büyümeyi yönetemediği için bulunduğu yerde kalmaktadır.
Sonuç olarak büyüme, yalnızca daha fazla satış yapmak değil; artan sorumlulukları yönetebilecek bir yapı kurabilmektir.
Belki de bugün sorulması gereken soru şudur:
Şirketler gerçekten büyümek istemedikleri için mi büyüyemiyor, yoksa büyümenin gerektirdiği dönüşümü gerçekleştiremedikleri için mi?