Vergi denildiğinde çoğu kişinin aklına ilk olarak gelir vergisi, KDV veya sosyal güvenlik kesintileri gelir. Oysa vatandaşın cebini etkileyen ve çoğu zaman fark edilmeyen başka bir mali yük daha vardır: enflasyon.
Enflasyon genellikle fiyatların artması olarak tanımlanır. Market raflarında, kiralarda, elektrik faturalarında veya günlük harcamalarda hissedilir. Ancak enflasyonun kamu maliyesi açısından farklı bir yönü de bulunmaktadır.
Çünkü fiyatlar yükseldikçe devletin vergi gelirleri de artabilmektedir.
Örneğin bir ürünün fiyatı yükseldiğinde, o ürün üzerinden hesaplanan KDV tutarı da yükselmektedir. Vergi oranı değişmese bile tahsil edilen vergi miktarı artmaktadır. Benzer şekilde birçok harç, resim ve mali yükümlülük de ekonomik büyüklüklerdeki artışlardan etkilenmektedir.
Bu durum ilk bakışta teknik bir konu gibi görünse de günlük hayat üzerinde doğrudan sonuçlar doğurmaktadır.
Vatandaş daha pahalı alışveriş yaparken, işletmeler daha yüksek maliyetlerle karşılaşırken ve fiyatlar genel düzeyi yükselirken, kamu gelirleri de aynı ekonomik hareketlilikten pay almaktadır.
Elbette burada yanlış anlaşılmaması gereken önemli bir nokta vardır. Devlet enflasyon yaratmak için vergi toplamaz ve enflasyon tek başına kamu maliyesinin tercih ettiği bir durum değildir. Ancak ekonomik gerçeklik şunu göstermektedir: Fiyatlar arttıkça vergi gelirleri de çoğu zaman artmaktadır.
Bu nedenle ekonomik tartışmalar yalnızca maaş artışları veya fiyat yükselişleri üzerinden değerlendirilmemelidir. Enflasyonun kamu gelirleri üzerindeki etkileri de mali sistemin önemli bir parçasıdır.
Özellikle hayat pahalılığının sıkça tartışıldığı KKTC'de, ekonomik göstergelere yalnızca vatandaşın ödediği fiyatlar açısından değil, kamu maliyesi üzerindeki sonuçları açısından da bakmak gerekmektedir.
Çünkü bazen vergi oranları değişmez.
Yeni bir vergi de getirilmez.
Ancak vatandaş daha fazla ödeme yaparken, kamu gelirleri yine de artabilir.
Belki de bugün sorulması gereken soru şudur:
Vergi yükünü yalnızca vergi oranları mı belirler, yoksa enflasyon da görünmeyen bir mali yük oluşturur mu?