Bir işletmenin başarılı olup olmadığını anlamak için çoğu zaman ilk bakılan şey kârdır. Gelir tablosunda kâr görünüyorsa işlerin yolunda gittiği düşünülür. Oysa ticari hayatın en ilginç gerçeklerinden biri şudur:
Bir işletme kârlı olabilir, ancak kasasında para olmayabilir.
İlk bakışta bu durum çelişkili görünmektedir. Çünkü birçok kişi kâr ile nakdi aynı şey olarak düşünür. Ancak muhasebe açısından bu iki kavram birbirinden tamamen farklıdır.
Muhasebede gelir, para tahsil edildiğinde değil, hak edildiğinde kaydedilir. Benzer şekilde giderler de ödeme yapıldığı tarihte değil, yükümlülük doğduğu anda muhasebeleştirilir. Bu nedenle işletme henüz tahsil etmediği satışları gelir olarak kaydedebilir ve kârlı görünebilir.
Örneğin bir işletme büyük miktarda satış yapmış olabilir. Ancak müşterilerden yapılacak tahsilatlar aylar sonrasına bırakılmışsa, gelir tablosunda kâr görünmesine rağmen kasaya henüz para girmemiş olabilir.
Benzer şekilde stoklara yapılan yatırımlar, kredi geri ödemeleri, vergi yükümlülükleri, sosyal sigorta primleri ve diğer işletme giderleri nakit çıkışına neden olurken, bunların tamamı aynı anda kâr rakamını etkilemeyebilir.
İşte bu nedenle finans dünyasında sıkça kullanılan bir ifade vardır:
"İşletmeleri zarar değil, nakit yetersizliği batırır."
Birçok işletme kârsız olduğu için değil, günlük yükümlülüklerini yerine getirecek nakdi bulamadığı için zor duruma düşmektedir. Çalışan ücretleri, tedarikçi ödemeleri, vergi borçları ve diğer mali yükümlülükler zamanında yerine getirilemediğinde, kârlı görünen işletmeler dahi ciddi finansal sorunlarla karşılaşabilmektedir.
Bu durum özellikle ekonomik belirsizliklerin arttığı dönemlerde daha belirgin hale gelmektedir. Çünkü satış yapmak tek başına yeterli değildir; yapılan satışların zamanında tahsil edilmesi de en az satış kadar önemlidir.
Bu nedenle işletme yönetiminde yalnızca gelir tablosuna odaklanmak sağlıklı bir yaklaşım değildir. Kârlılık kadar nakit akışının da dikkatle izlenmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak mali tablolar bize işletmenin ne kadar kazandığını gösterebilir. Ancak işletmenin ayakta kalıp kalamayacağını çoğu zaman kasa ve banka hesapları belirler.
Belki de bugün sorulması gereken soru şudur:
İşletmeler gerçekten kâr ettikleri için mi büyür, yoksa nakit akışlarını doğru yönettikleri için mi ayakta kalırlar?