Demokrat Parti (DP) Parti Meclisi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin içinde bulunduğu ekonomik daralma ve artan maliyet baskılarına karşı hazırladığı çözüm önerilerini kamuoyuyla paylaştı. Yapılan açıklamada, ekonominin nefes alması için stratejik sektörlere yönelik radikal adımların ivedilikle atılması gerektiği vurgulandı.
Ekonomiye Nefes Aldıracak 6 Maddelik Acil Eylem Planı
DP Parti Meclisi tarafından hükümete sunulan acil tedbirler şu başlıklar altında toplandı:
1. İç turizmi canlandıracak teşvik modeli oluşturulmalıdır.
Yabancı turist akışının zorlaştığı bu dönemde, teşvik ve destek mekanizmaları yerli turisti de kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmelidir. İç turizmin güçlendirilmesi, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin ayakta kalmasını sağlayacaktır.
2. KGF destekli kredi mekanizmasının yeniden başlatılması gerekmektedir.
Esnafın ve işletmelerin likidite ihtiyacını karşılamak amacıyla, Merkez Bankası kaynaklı ve Kredi Garanti Fonu destekli kredi modelleri ivedilikle yeniden devreye alınmalıdır.
3. Yerel üretimi koruyan yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
Turistik tesislerde, restoranlarda ve kamu alımlarında yerli ürün kullanım oranı artırılmalıdır. Yerel üreticinin korunması ve iç piyasada talebin güçlendirilmesi sağlanmalıdır.
4. Konut ve inşaat sektörüne nakit akışı sağlayacak model acilen oluşturulmalıdır.
Konut stokunun eritilmesi ve sektörün canlandırılması amacıyla, kapsamı genişletilmiş yeni bir konut edinim modeli hayata geçirilmelidir. Başta Kalkınma Bankası olmak üzere, tüm yerel ve şube bankalarının desteğiyle bu süreç hızla başlatılmalıdır.
5. Savaş ve kriz kaynaklı maliyet artışlarına karşı vergi düzenlemesine acilen geçilmelidir.
Navlun ve mal fiyatlarındaki artışların doğrudan piyasaya yansımasını engellemek amacıyla, gümrük vergilendirmesinde FOB değeri esas alınmalı, maliyet baskısı azaltılmalıdır. Bununla birlikte, bir ada ekonomisi olarak dış gelir kaynaklarımızın korunması hayati önem taşımaktadır.
6. Kredi borçlarının yapılandırılması ve refinans süreci acilen başlatılmalıdır.
Halihazırda kredi kullanan bireylerin ve özellikle özel sektörün artan finansman yükü sürdürülemez bir noktaya ulaşmıştır. Bu nedenle, mevcut kredi borçlarının yeniden yapılandırılması, vadelerin uzatılması ve faiz yükünün hafifletilmesi için refinansman imkanları oluşturulması yönünde hükümetin ivedilikle karar üretmesi gerekmektedir.
Bu süreçte başta Merkez Bankası olmak üzere tüm bankacılık sektörünün koordineli şekilde hareket etmesi sağlanmalı, finansal sistem reel sektörü destekleyen bir yapıya dönüştürülmelidir. Borç yükü altında ezilen bir ekonomide büyüme değil, yalnızca çöküş konuşulur. Bunu kabul etmek mümkün değildir.
Bu noktada turizm ve yükseköğretim sektörleri öncelikli stratejik alanlar olarak ele alınmalıdır. Turizmde kısa vadeli iyileştirmeler sınırlı kalabilecek olsa da, yükseköğretim alanında hızlı ve etkili sonuç alınabilecek adımlar mümkündür.
Bu kapsamda, 57 ülkeye uygulanan kısıtlayıcı vize ve benzeri düzenlemeler gözden geçirilmelidir. Belirli ülkelerden öğrenci gelişini zorlaştıran uygulamalar kaldırılmalı veya esnetilmelidir. Mevcut uluslararası öğrenci sayısının korunması için özel bir kriz yönetim politikası oluşturulmalıdır.
Türkiye Cumhuriyeti ile ivedilikle temas kurularak ÖSYM kontenjanları artırılmalı, geçmişte olduğu gibi Türkiye’den gelecek öğrenci sayısı yükseltilmelidir.
Demokrat Parti Parti Meclisi olarak, ivedilik arz eden bu adımların atılması için çağrımızı yineliyoruz.
Bu süreç bir bekleme süreci değildir.
Bu kriz zamana bırakılacak bir kriz değildir.