KIBRIS PRESS ÖZEL HABER
Mali Denetmen ve Vergi Uzmanı Mehmet Kurt, akaryakıtta KDV’nin sıfırlanmasına rağmen fiyatların neden yüksek kaldığını Kıbrıs Press’e değerlendirdi. Kurt, pompa fiyatının yalnızca vergilerden oluşmadığını belirterek döviz kuru, uluslararası petrol fiyatları, ithalat, taşıma, dağıtım, bayi payları ve Fiyat İstikrar Fonu gibi birçok unsurun nihai fiyatı belirlediğine dikkat çekti.
KKTC’de akaryakıt fiyatları yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılıktan üretime, market raflarından hizmet sektörüne kadar ekonominin tamamını yakından ilgilendiriyor. Pompadaki fiyat değişimleri, doğrudan ve dolaylı olarak birçok maliyet kalemine yansıyor. Maliye Bakanı Özdemir Berova’nın 6 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, yaklaşık üç haftadır akaryakıttan Katma Değer Vergisi (KDV) alınmadığını ve KKTC’de akaryakıt üzerindeki vergi yükünün düşük tutulduğunu belirtmesi, akaryakıt fiyatlarını yeniden gündeme taşıdı.
Ancak bu noktada vatandaşın aklına şu soru geliyor:
“KDV alınmıyorsa akaryakıt neden hâlâ pahalı?”
Mali Denetmen ve Vergi Uzmanı Mehmet Kurt, Kıbrıs Press’e yaptığı değerlendirmede, bu sorunun yanıtının yalnızca vergilerde değil, akaryakıt fiyatının oluşumundaki tüm maliyet kalemlerinde aranması gerektiğini ifade etti. Kurt’a göre KKTC’de akaryakıt fiyatlandırmasının önemli unsurlarından biri 26/1978 sayılı Fiyat İstikrar Fonu Yasası. Yasanın 6’ncı ve 7’nci maddelerinin Bakanlar Kurulu’na verdiği yetki çerçevesinde akaryakıt ürünlerine ilişkin Fiyat İstikrar Fonu miktarları emirnamelerle düzenleniyor. 2026 yılı içerisinde de akaryakıta ilişkin Fiyat İstikrar Fonu düzenlemeleri birden fazla kez Resmî Gazete’de yayımlandı. Dolayısıyla pompada görülen fiyatın yalnızca KDV üzerinden değerlendirilmesinin eksik bir yaklaşım olacağına dikkat çeken Kurt, nihai fiyatın birçok unsurun bir araya gelmesiyle oluştuğunu belirtti.
Fiyatı yalnızca vergi belirlemiyor
Kurt’un değerlendirmesine göre akaryakıtın ülkeye geliş maliyeti, uluslararası petrol ve petrol ürünleri fiyatları, döviz kuru, taşıma ve tedarik maliyetleri, dağıtım zinciri, bayi payları ve kamu tarafından uygulanan mali düzenlemeler nihai pompa fiyatını belirleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Özellikle döviz kurunun önemine dikkat çeken Kurt, KKTC’nin enerji ihtiyacının önemli bölümünü ithalat yoluyla karşıladığını ve bu nedenle döviz hareketlerinin akaryakıt maliyetleri üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirtti. Uluslararası petrol fiyatlarında herhangi bir değişiklik yaşanmasa dahi Türk Lirası’nın döviz karşısında değer kaybetmesinin, ithal edilen akaryakıtın TL cinsinden maliyetini artırabileceğine işaret eden Kurt, vatandaşın pompa fiyatında hissettiği maliyet baskısının önemli nedenlerinden birinin de bu olduğunu vurguladı.
“KDV'nin sıfırlanması tek başına ucuz akaryakıt anlamına gelmez”
Mehmet Kurt, devletin KDV’den vazgeçerek veya Fiyat İstikrar Fonu üzerinden müdahalede bulunarak fiyat üzerindeki mali yükü azaltabileceğini ancak ürünün ülkeye giriş maliyetinin yükselmeye devam etmesi halinde vergi indiriminin tamamının pompada kalıcı bir ucuzluk olarak görülmeyebileceğini ifade etti.
Kurt, akaryakıt fiyatının temel mantığını ise şu şekilde özetledi:
Pompa Fiyatı = Ürün Maliyeti + Kur Etkisi + Taşıma/Tedarik Maliyeti + Dağıtım ve Bayi Payları + Fon ve Diğer Mali Unsurlar + Vergiler
Bu denklem içerisinde KDV’nin sıfırlanmasının yalnızca bir kalemi aşağı çektiğini belirten Kurt, bu nedenle tartışmanın sadece “KDV sıfırlandı, fiyat neden düşmedi?” sorusu üzerinden yürütülmemesi gerektiğini söyledi.
“Asıl soru, KDV sıfırlanmasaydı fiyat ne olacaktı?”
Kurt, değerlendirmesinde önemli bir başka noktaya da dikkat çekerek,
“KDV sıfırlanmasaydı bugün pompa fiyatı ne kadar olacaktı?”
Sorusunun da sorulması gerektiğini ifade etti. Maliye politikasının başarısının yalnızca bir verginin sıfırlanmasıyla değil, bu uygulamanın tüketiciye ne ölçüde yansıdığıyla değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kurt, vergi indiriminin kamu gelirleri açısından oluşturduğu maliyet ile tüketicinin elde ettiği gerçek avantajın birlikte ele alınması gerektiğini kaydetti.
Akaryakıtın etkisi pompadan ekonominin tamamına yayılıyor
Akaryakıtın sıradan bir tüketim ürünü olmadığına dikkat çeken Mehmet Kurt, akaryakıt fiyatlarının ekonominin birçok alanını doğrudan etkilediğini belirtti. Nakliyecinin kullandığı mazotun taşıma maliyetlerine, taşıma maliyetlerinin ise günler içerisinde market raflarındaki ürünlerin fiyatlarına yansıyabileceğini ifade eden Kurt, üretimde kullanılan yakıtın da doğrudan üretim maliyetinin bir parçasına dönüştüğünü söyledi. Bu nedenle akaryakıt fiyatlarındaki artış veya düşüşün yalnızca araç sahiplerinin cebini değil, ekonominin genel maliyet yapısını etkilediğini vurguladı.
“Akaryakıtı anlamak için fiyatın nasıl oluştuğuna bakılmalı”
Mehmet Kurt’a göre akaryakıt tartışmasının yalnızca “litresi kaç TL?” sorusuna indirgenmemesi gerekiyor. Asıl değerlendirilmesi gereken noktaların; ürünün KKTC’ye hangi maliyetle geldiği, döviz kurunun maliyete ne kadar yansıdığı, devletin litre başına hangi kamu gelirlerinden vazgeçtiği ve uygulanan mali düzenlemelerin ne ölçüde tüketici fiyatlarına yansıdığı olduğunu belirten Kurt, şeffaf bir fiyat oluşum mekanizmasının önemine dikkat çekti. Kurt, KDV’nin sıfırlanmasının fiyatı aşağı çekebileceğini ancak ithalata ve dövize bağımlı bir maliyet yapısında tek başına ucuz akaryakıt yaratamayacağını ifade ederek, pompadaki rakamı doğru anlayabilmek için yalnızca vergi oranına değil, fiyatın oluştuğu bütün maliyet zincirine bakılması gerektiğini vurguladı.