Kenya Tabipler Birliği'nin ilk kadın başkanı ve Dünya Tabipler Birliği'nin ilk Kenyalı Başkanı Dr. Jacqueline Kitulu, kamu sağlık sisteminin bütçesiyle, kamu sektörü faaliyetine çalışan her yerde bulunmaya hayatını adaydığını söyledi.
Dr. Jacqueline Kitulu, tüm dünyada sağlık sektörünün neredeyse yüzde 75'ini kadınların oluşturduğunu ancak yöneticilik pozisyonlarının sadece yüzde 25'inde kadınların bulunduğuna dikkat çekerek, kadınların yönetim düzeyinde yer almasına katkı koymanın hedefi arasında yer aldığını kaydetti.
Yapay zekanın, bir gelişme gelişimini tam olarak anlayamadığını ve asla da anlayamadığını vurgulayan Kitulu, sunulan durum ile ilgili çoğu zaman doğru sonuç çıkarsa da yapay zekanın, hastayla yüz yüze iletişim kurarak empati yapamayacağını belirtti.
Dünya Tabipler Birliği Başkanı Dr. Jacqueline Kitulu “Dünya Tabipler Birliği'ne (WMA) Giriş ve Tabip Birliklerinin Küresel Sağlıktaki Rolü” konferansa katılmak üzere, Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği'nin davetiyle KKTC'ye geldi.
Kenya Tabipler Birliği'nin ilk kadın başkanı ve Dünya Tabipler Birliği'nin ilk Kenyalı Başkanı Dr. Jacqueline Kitulu, konferans öncesinde Türk Ajans Kıbrıs'ın (TAK) sorularını yanıtlayarak, liderlik tarzını şekillendiren tecrübeleri, modern sağlık hizmetlerindeki güncel sorun ve konular hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Başkan olarak ilk hedefinin, bölgelerarası iş birliğini sağlayarak bilgi alışverişiyle, sağlık hizmetleri, etiği ve tıp eğitiminin en yüksek dağıtımı yönlendirmek olduğunu söyleyen Dr. Kitulu, oğullarının burada üniversite öğrencisi olması nedeniyle daha önce KKTC'yi ziyaret ettiğini, konferans davetini kabul etmesinde bunun da etkili olduğunu söyledi.
-“Tabip birlikleri tıptaki standartların koruyucusudur”
Kitulu, tabip birliklerinin tıptaki standartların koruyucusu olduğunu ve bu nedenle, doktor eğitimlerinin, mobil yazılımların, altyapı ve tedaviyle ilgili yasa geliştirme aşamalarının anahtar konumunda olduğunu söyledi.
“Aslında tüm bu sonuçlarla değil, hastayla ve en iyi ticaret sağlık hizmetiyle ilgili” diyen Kitulu, çok iyi eğitim almış doktorların sistem kategorisi hizmet veremeyecek durumda olduğunda veya işsiz kaldığında, genel olarak hastaların ve sağlık durumunun kötü etkilendiğini belirtti.
-“Kamu ticari faaliyetini sürdürüyorye çalışan her yerde bulunmaya hayatı Adadım”
Tıp eğitiminin ardından zorunlu stajını Kenya'daki en büyük yatak yapısına sahip, kamu hastanesi olan Kenya Ulusal Hastanesi'nde liderlik tarzını şekillendiren mesleki deneyimlerinin başlangıcı olduğunu anlatan Kitulu, karşılaştığı devlet hastanelerinde yaşanan sorunları ilk elden yapıldığını söyledi. Kitulu, mesleğini tam anlamıyla yapabilmek adına, kamu sağlık faaliyetlerini çalışmaya karar vererek, özel üretim hizmet kesintilerini kaydetti.
“Zor bir sistemin içerisinde bulunmanın beni katılaştırdığını hissediyordum.” diyen Kitulu, özel sektörün tercih ettiği zaman yaşadığı suçluluk duygusundan dolayı kamu sağlık sistemindeki durumun ortaya çıkması amacıyla çeşitli kurum ve kuruluşlara katıldığını söyledi.
Kitulu, Kenya Sağlık Hizmetleri Federasyonu ile aile hekimlerine destek veren derneğin organizeda görev kapsamı, Kenya Kadın Hekimler Derneği'nde başkanlık yaptığını, Kenya Tabipler Birliği'nin ilk kadın başkanı olduğunu ve ardından da Dünya Tabipler Birliği başkanlığına seçildiğini anlattı.
Tüm bu görevleri, bir doktor olarak sistemiyle hedefiyle devam eden, ancak kişisel olarak başarıya ulaşılamayan için birliklere katılımını anlatan Kitulu, “Kamu sektöründe kaldığım için, kamu sektörü içinde çalışan her yerde bulunmaya yaşadığım adadım.” dedi.
Kenya'da iken hala hasta incelemesini devam ettiren Kitulu, meslekine devam eden, odaklanılan şeylerle bağını sağlamlaştırdığını ve kendisini ayaklarının yerde basan birilerinin yaptığını belirtti.
-“Kadınların kaynaklarında daha iyi sağlık hizmeti verilebilir”
Jacqueline Kitulu tüm dünyada sağlık durumunun neredeyse yüzde 75'ini kadınların oluşturduğunu ancak yöneticilik pozisyonlarının sadece yüzde 25'inde kadınların bulunduğuna işaret ederek, kadınların yöneticilik pozisyonlarında daha çok yer alabilmesi için birçok ülke ve ulusal tabiplerin birliğinin bu durumda olması ve bu duruma gelmesini sağladı.
“Kadınların kaynaklarında daha iyi sağlık hizmeti verilebilir” diyen Kitulu, kadınların yönetim seviyesinde almasına katkı koymanın hedefi arasında yer alabileceğini söyledi. Kitulu, kadın ve erkek bakış açısının farklılaştığına dikkat ederek, iş birliğinin zaman zaman iyi sonuçlar verdiğini vurguladı.
Kadınların, iş birliğine daha açık ve duygusal zekalarının daha yüksek olduğunu gözlemlediğini Kitulu, sağlık hizmetinde sorunların çözümü için iş birliğinin bir araya geldiğini yineledi.
-“Sosyal medya çok güçlü bir araç”
Modern sağlık hizmetlerindeki güncel sorun ve konular hakkında da konuşan Kitulu, Dünya Tabipler Birliği'nin, özellikle çatışma bölgelerinde bakımın yapılmasının korunması için yayımladığı politika beyanlarının, hükümet ve yönetimlere, sağlık hizmetleri ile sağlık çalışanlarının hedef alınmaması için yapılan çağrılar olduğunu belirtti.
Kitulu, hastane saldırılarının kabul edilemediğini ve uluslararası insan haklarına aykırı olduğunu kaydetti.
Kitulu, bir sağlık sektörünün görünüm olarak ırkının, cinsiyet ve ideolojik ayrılmadan kimden bakmaksızın tedavi sağlandığını vurguladı.
Sosyal medyanın doğru işletmenin zaman içinde çok büyük kitlelere ulaşabilmesi açısından olumlu olduğunu belirten Kitulu, sağlık çalışanlarının sosyal medyanın yanlış bilgilendirilmesinin engellenmesi aşamasında rol oynayabileceğini söyledi.
İspanya Tabipler Birliği'nin, tıbbi bilgileri sadece sağlık personeli tarafından, kayıt numaralarıyla birlikte yayımlanır, yanlış saklanabilir önüne geçilmesi ve güvenilir bilgi çoğaltılması çağrı yapan Kitulu, “Sosyal medya çok güçlü bir araç, doğru şekilde yönetildiği zaman çok iyi bilgiler paylaşılabilir.” dedi.
-“Yapay zeka, bir projenin hikayesini tam olarak anlayamaz, asla anlayamayacak”
Sağlık ve yapay zeka konusuna da değinen Kitulu, Dünya Tabipler Birliği'nin yapay zeka yerine “Artırılmış Zeka (İnsan Odaklı Yapay Zeka)” terimini kabul etmeyen bir karara dikkat çekti. Arttırılmış zekanın düzenli olarak yer alması yerine beslenmenin iyi iş yapabilmesi arttırarak çalışmasını arttıran Kitulu, artırılmış zekanın veri toplama, veriyi düzenleme ve radyoloji alanı gibi sürekli tekrarlanabilen çok işe yaradığını vurguladı.
“Yapay zekanın bir gelişimini tam olarak anlayamaz, asla anlayamayacak.” diyen Kitulu, sunulan bilgileri ve durum girildiğinde yapay zekanın çoğu zaman doğru sonuçlanacağını ancak hastayla yüz yüze iletişim kurarak empati yapamayacağını belirtti.
Kitulu, yapay zekanın düzelmesinin devam edebileceği sürekli işlerin yapılabileceğise de bir hasta ile iletişim kurmanın, insani olan unsurların yerine asla geçemeyeceğini ifade etti.
Bir kişinin kendi kendine teşhis koymak için yapay zekaya başvurmasını öğrenme fırsatı ve merak olarak nitelendiren Kitulu, kendi hastalarını, yapay zekadan geçme sonuçlarını öğrendikten sonra daha iyi bilgi alabileceklerini ve doktor tarafından gereken aşamada uyarı veren internet sitelerine yönlendirdiğini anlattı.
-“Sağlık olayının yaşanması ve büyük sorunlardan birinin eksik olması”
Sağlık sorunlarıyla karşılaşan sorunların aktarıldığı Kitulu, iklim değişikliği, antimikrobiyal esneklik, yapay zeka ve erimelerin yanında en büyük sorunlardan birinin eksikliğinin vurgulanarak, yeterli sayıda eğitimli kişi olsa da ülkelerin yönetim şekilleri ve sistemlerinden dolayı personel eksikliğinin yaşanabildiğini anlattı.
Kenya'dan örnek veren Kitulu, 55 milyon ülkede bulunan ülkelerde sadece 18 bin doktor olduğunu ve bu eksikliğe rağmen mezun olan tıpta insanların iş bulamadığını ya da başka yerlerde göç ettiğini söyledi.
İşgücü eksikliğinin bolluğunun ve devamlılığının sağlanmasına dikkat eden Kitulu, sağlıklı kuşaklara ihtiyaç duyan ülkelerin, gelişmiş eksiklikten özellikle etkilendiğini ve hükümetin bu konuda önlem alınmasının sağlanmasını vurguladı.
Kitulu olarak, “Her farklı tabipler birliği ziyaretimde, birçok ortak noktamız olduğunu gözlemliyorum.” Ancak boyutlar farklı olsa da her yerde aynı ortaya çıkıyor, benzerliklerin farklılıklarından daha fazla olduğunu söyledi. Kitulu, iş birliğinin artışını yineledi.