KIBRIS PRESS ÖZEL HABER
Ulusal Birlik Partisi Milletvekili Sadık Gardiyanoğlu, 6 Aralık seçimleri öncesinde Kıbrıs Press TV’de katıldığı “Kritik” programında sosyal güvenlikten engelli haklarına, başkanlık sisteminden ülke güvenliğine kadar birçok başlıkta önemli açıklamalarda bulundu.
Sosyal sigortalarda aktüeryal dengenin 4’e ulaşması halinde 1 Ocak 2008 öncesi sigortalılar için emeklilik yaşının 60’tan 55’e düşürülmesinin gündeme gelebileceğini belirten Gardiyanoğlu, “Sırf ben 55 yaşında emekli olacağım diye on binlerce insanın emekli maaşı aldığı bir sistemi riske atmam” dedi.
“HALKIN İÇİNDEN GELEN BİR SİYASETÇİYİM”
Ulusal Birlik Partisi (UBP) Milletvekili Sadık Gardiyanoğlu, 6 Aralık’ta yapılacak seçimlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yoğun bir seçim sürecinden geçildiğini belirten Gardiyanoğlu, genel ve yerel seçimlerin aynı dönemde yapılmasının ülkedeki siyasi hareketliliği artırdığını söyledi.
UBP’de milletvekilliği aday adaylığı için 72 kişinin başvurduğunu açıklayan Gardiyanoğlu, parti teşkilatlarının ülke genelinde çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti. Yaklaşık bin gencin katıldığı bir etkinliği de örnek gösteren Gardiyanoğlu, bu tablonun UBP’nin gençlerden uzak olduğu yönündeki eleştirilere yanıt niteliği taşıdığını savundu.
Lefkoşa’dan 13’üncü sırada aday adayı olduğunu belirten Gardiyanoğlu, yeniden aday olma kararının temelinde topluma hizmet etme ve başlattığı projeleri sürdürme isteğinin bulunduğunu ifade etti.
Siyasete gençlik kollarında başladığını, parti teşkilatında ve Lefkoşa ilçe başkanlığı görevinde bulunduğunu anlatan Gardiyanoğlu, asıl mesleğinin mimarlık ve inşaat olduğunu hatırlattı. Siyasi yaşamında basamakları tek tek çıktığını vurgulayan Gardiyanoğlu, halka güven verebildiği, iş insanlarını doğru projelerle buluşturabildiği ve ülkeye kalıcı eserler kazandırabildiği sürece siyasette yer almak istediğini söyledi.
SOSYAL SİGORTALARDA 55 YAŞINDA EMEKLİLİK İÇİN KRİTİK EŞİK: 4
Gardiyanoğlu, bu yöndeki bir düzenlemenin sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği gözetilerek değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Aktüeryal dengenin, çalışan sigortalıların primleriyle emeklilerin aylıklarının karşılanabilirliğini gösteren önemli bir ölçüt olduğunu ifade eden Gardiyanoğlu, göreve başladığında 2,54 olan aktüeryal denge oranını görevini devrederken 3,62’ye çıkardığını, program sırasında ise mevcut seviyenin 3,64 olduğunu söyledi.
Aktüeryal dengenin 4’e ulaşmasının, 2008 öncesi sigortalılar için emeklilik yaşının düşürülmesi tartışmasında önemli bir eşik olabileceğini belirten Gardiyanoğlu, düzenlemenin mali hesaplamalar doğrultusunda ele alınması gerektiğini vurguladı.
Kendisinin de 2008 öncesinde sosyal sigortalara kayıtlı olduğunu belirten Gardiyanoğlu, erken emeklilik isteğini şu sözlerle dile getirdi:
“Ben de 55 yaşında emekli olmak isterim. Ancak sırf ben 55 yaşında emekli olacağım diye on binlerce insanın emeklilik maaşı aldığı bir sistemi riske atmam.”
İlgili yasa önerisinin Meclis’te bulunduğunu ve aktüeryal dengenin 4’e ulaşmasının beklendiğini söyleyen Gardiyanoğlu, sosyal sigortaların seçim vaatlerine konu edilerek mali açıdan riske atılmaması gerektiğini savundu.
“Sosyal sigortalar siyasi hesaplara kurban edilmemeli”
Sosyal güvenlik sisteminin yalnızca bugünün değil, gelecek yılların da ihtiyaçlarını karşılayabilecek yapıda olması gerektiğini belirten Gardiyanoğlu, özellikle 2033 yılına doğru kamu emeklilerinin sayısında yaşanabilecek artışın hesaplamalara dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
Sosyal sigortaların düzenli ödeme yapabilecek güçlü bir mali yapıya kavuşturulmasının öncelikli olduğunu vurgulayan Gardiyanoğlu, 13’üncü maaş ödemeleri için gerekli kaynağın hazır olduğunu ve geçmişte bu ödemeler için borçlanmaya gidildiğini ifade etti.
Gardiyanoğlu, erken emeklilik tartışmalarında kişisel beklentilerin değil, sistemin devamlılığının esas alınması gerektiğini belirterek sosyal güvenlik kurumlarının uzun vadeli hesaplamalarla yönetilmesi çağrısında bulundu.
“SOSYAL SİGORTALARIN MALİ YAPISI GÜÇLENDİ”
Görev dönemindeki mali göstergelere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Gardiyanoğlu, göreve başladığında Sosyal Sigortalar’da 42 milyon TL açık bulunduğunu, görevini devrederken kurumun mali yapısının 7,5 milyar TL seviyesine ulaştığını ileri sürdü.
İhtiyat Sandığı’nın varlığının da görev süresinde 391 milyon dolardan 798 milyon dolara yükseldiğini belirten Gardiyanoğlu, Merkez Bankası ile yürütülen çalışmalar kapsamında gram altın ve Eurobond yatırımları yapıldığını söyledi. Bu yatırımlardan elde edilen getirinin yaklaşık 1,8 milyar TL düzeyinde olduğunu öne sürdü.
Söz konusu mali verilerin ve alınan kararların Sosyal Sigortalar İdare Meclisi üzerinden incelenebileceğini belirten Gardiyanoğlu, sosyal güvenlik kaynaklarının doğru değerlendirilmesinin emeklilerin geleceği açısından önem taşıdığını ifade etti.
KADIN GİRİŞİMCİ SAYISI 239’DAN 800’E ÇIKTI
Kadınların ekonomik hayata katılımını artırmaya yönelik çalışmalara da değinen Gardiyanoğlu, göreve geldiğinde 239 olan kadın girişimci sayısının yaklaşık 800’e yükseldiğini söyledi.
Kadın girişimcilere sağlanan yüzde 100 prim desteklerinin bu artışta etkili olduğunu belirten Gardiyanoğlu, Sosyal Hizmetler Dairesi aracılığıyla düzenlenen kurslardan yararlanan yaklaşık 300 kadının ticari faaliyete başladığını kaydetti.
Kıbrıs kültürünü yaşatmaya yönelik kurslara katılan kadınların evlerinde ürettikleri ürünleri satarak gelir elde etmeye başladığını belirten Gardiyanoğlu, ekonomik bağımsızlığın kadınların gelecekteki sosyal güvencesi açısından da önemli olduğunu söyledi.
Özellikle uzun yıllar ev hanımlığı yapmış ve sosyal sigorta yatırımı bulunmayan kadınların ekonomik açıdan kırılgan bir durumda kalabildiğine dikkat çeken Gardiyanoğlu, kadınların üretime katılması ve sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.
Sosyal sigorta borçlularına kolaylık
Gardiyanoğlu, bir yıldan uzun süredir prim borcunu ödeyemeyen yaklaşık 12 bin KKTC vatandaşının bulunduğunu tespit ettiklerini de açıkladı.
Borçların ödenmesini kolaylaştıracak düzenlemelerin, sosyal güvenlik sisteminin dışında kalan kişilerin yeniden sisteme dahil edilmesine katkı sağlayacağını belirten Gardiyanoğlu, ödeme güçlüğü yaşayan vatandaşların durumlarının dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Bu tür uygulamalar sayesinde emeklilik hakkı elde etme konusunda umutsuz olan kişilerin yeniden sosyal güvence kazanabileceğini savunan Gardiyanoğlu, sosyal güvenliğin toplumun geniş kesimlerini kapsamasının önemine işaret etti.
SOSYAL HİZMETLERDE ENGELSİZ YAŞAM VE YAŞLI BAKIMI VURGUSU
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı dönemindeki çalışmalarını anlatan Gardiyanoğlu, engelli bireyler, yaşlılar, kadınlar ve çocuklara yönelik hizmetlerin öncelikleri arasında yer aldığını belirtti.
Demirhan Engelsiz Yaşam Merkezi’nin uzun süre kullanılamaz durumda kaldığını ifade eden Gardiyanoğlu, bütçe, şartname ve ihale süreçlerinin tamamlanmasının ardından merkezin yaklaşık sekiz ayda hizmete açıldığını söyledi.
Merkezde yalnızca fiziki koşulların iyileştirilmediğini, engelli bireylerin günlük yaşam becerilerini geliştirmeye yönelik eğitimlerin de başlatıldığını kaydeden Gardiyanoğlu; yatak düzenleme, ütü kullanma, kişisel bakım, Türkçe ve matematik eğitimleriyle bireylerin bağımsız yaşam becerilerinin desteklendiğini belirtti.
Engelli bireylerin kazandığı her yeni becerinin aileleri açısından da büyük önem taşıdığını dile getiren Gardiyanoğlu, sosyal hizmetlerin yalnızca bakım sunmakla sınırlı kalmaması, bireylerin toplumsal yaşama katılımını da güçlendirmesi gerektiğini vurguladı.
Kalkanlı Yaşam Evi 30 milyon TL’lik harcamayla yenilendi
Kalkanlı Yaşam Evi’nde göreve başladığında ciddi fiziki ve hijyen sorunları bulunduğunu belirten Gardiyanoğlu, kurumun iyileştirilmesi için iş insanlarının desteğiyle çalışma başlattıklarını söyledi.
Yaklaşık 34 iş insanının katkı sağladığını, 6,8 milyon TL kredi kullanıldığını ve toplam harcamanın yaklaşık 30 milyon TL’ye ulaştığını açıklayan Gardiyanoğlu, boya, klima, yatak ve diğer ihtiyaçların karşılanmasıyla merkezin yaklaşık dokuz ay içerisinde yenilendiğini ifade etti.
Sosyal Hizmetler Dairesi’ne engelli bireylerin ve hizmet alan kişilerin kullanımına yönelik 11 aracın da bağış yoluyla kazandırıldığını belirten Gardiyanoğlu, kamu ile özel sektörün iş birliğinin toplumsal ihtiyaçların karşılanmasında önemli sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
“KISA BİR NEFES” PROJESİYLE AİLELERE DESTEK
Gardiyanoğlu, görev süresinde hayata geçiremediği ancak yeni dönemde uygulanmasını istediği projeler arasında engelli bireylerin ailelerine yönelik “Kısa Bir Nefes” projesini öne çıkardı.
Engelli yakınlarına sürekli bakım sağlamak zorunda kalan ailelerin sosyal yaşamdan uzaklaşabildiğine dikkat çeken Gardiyanoğlu, bu ailelerin düğüne, yemeğe, sinemaya veya tiyatroya gitmek gibi temel sosyal ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlanabildiğini belirtti.
Projenin, ailelere belirli sürelerle güvenli geçici bakım desteği sunarak dinlenme ve kişisel ihtiyaçlarına zaman ayırma imkânı sağlamasının hedeflendiğini kaydeden Gardiyanoğlu, uygulamanın Çağlayan’daki otizm merkeziyle bağlantılı biçimde hayata geçirilmesinin planlandığını anlattı.
Engelli bireylerin ailelerinin yalnızca bugünün bakım sorumluluğuyla değil, kendilerinden sonra çocuklarına kimin bakacağı kaygısıyla da yaşadığını belirten Gardiyanoğlu, bu nedenle kalıcı destek mekanizmalarının oluşturulmasının önemine işaret etti.
Engelli oteli projesi de gündemde
“Kısa Bir Nefes” projesinin devamı niteliğinde engelli oteli projesinin de planlandığını açıklayan Gardiyanoğlu, ailelerin engelli yakınlarını güvenli bir ortamda birkaç günlüğüne bırakabilmesinin amaçlandığını söyledi.
Proje için yer belirleme ve tasarım çalışmalarının yapıldığını ancak uygulama aşamasına geçilemediğini belirten Gardiyanoğlu, Demirhan Engelsiz Yaşam Merkezi’nin gece bakım bölümünün de tamamlanamayan çalışmalar arasında bulunduğunu ifade etti.
Gece bakım bölümünün ihale sürecinde Rekabet Kurulu aşamasında yaşanan gecikmeler nedeniyle tamamlanamadığını kaydeden Gardiyanoğlu, bu sürecin kendisinden sonraki bakanlığın sorumluluğundan kaynaklanmadığını özellikle belirtti.
YAŞLILARLA ÇOCUKLARI BULUŞTURACAK PROJE: “TORUNUM OLUR MUSUN?”
Gardiyanoğlu’nun hayata geçirilmesini istediği bir diğer proje ise “Torunum Olur musun?” oldu. Proje kapsamında devlet koruması altındaki çocuklarla huzurevlerinde yaşayan yaşlıların bir araya getirilmesi hedefleniyor.
Çocukların belirli günlerde yaşlılarla vakit geçirmesini, birlikte yemek yemesini ve oyunlar oynamasını öngören projenin, iki kuşak arasında duygusal bağ kurulmasına katkı sağlayacağını belirten Gardiyanoğlu, sosyal hizmet kurumlarında fiziksel ihtiyaçlar kadar duygusal gereksinimlerin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Güneşköy, Karakum, Gazimağusa ve İrfanlı’daki rehabilitasyon merkezlerinde yenileme ve modernizasyon çalışmaları yapıldığını da belirten Gardiyanoğlu, sevgi evlerinde görev yapan çalışanların özverili çalışmalarına dikkat çekerek sosyal hizmet emekçilerine teşekkür etti.
BAŞKANLIK SİSTEMİNE SICAK BAKIYOR
KKTC’de başkanlık sistemine geçilmesi ve bakanların teknokratlar arasından atanması tartışmalarını da değerlendiren Gardiyanoğlu, kişisel görüşünün başkanlık sisteminden yana olduğunu açıkladı. Bu görüşünün UBP’nin resmî görüşü olarak değerlendirilmemesi gerektiğini özellikle belirtti.
Başkanlık sisteminin uzun vadeli projelerin tamamlanmasına daha fazla imkân sağlayabileceğini savunan Gardiyanoğlu, parlamenter sistemde hükümetlerin kısa sürede değişmesinin projelerin hazırlanması, finansman bulunması ve ihale süreçlerinin tamamlanmasını zorlaştırabildiğini söyledi.
Beş yıllık görev süresinin altyapı, sağlık ve sosyal güvenlik gibi alanlarda uzun vadeli planlamayı kolaylaştırabileceğini belirten Gardiyanoğlu, buna karşılık parlamenter sistemin de seçilmiş milletvekillerinin halkla doğrudan ilişki kurması bakımından önemli avantajlar taşıdığını ifade etti.
Küçük bir ülke olan KKTC’de siyasetçilerin vatandaşın sorunlarını yerinde görmesinin ve günlük ihtiyaçlara yanıt verebilmesinin önemini vurgulayan Gardiyanoğlu, sistem değişikliğine ilişkin nihai kararın halkın ve anayasal sürecin takdirinde olduğunu söyledi.
“KARMA OY KALDIRILDI”
Seçim sistemiyle ilgili tartışmalarda karma oyun kaldırılmasını savunan Gardiyanoğlu, seçmenin öncelikle siyasi partilerin programlarını ve politikalarını değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Karma oy uygulamasının zaman içinde amacından uzaklaştığını ileri süren Gardiyanoğlu, bazı seçimlerde örgütlü biçimde kullanıldığı yönündeki değerlendirmelerini paylaştı.
Karma oyun küçük partileri Meclis dışında bırakmak amacıyla kaldırıldığı yönündeki iddialara katılmadığını belirten Gardiyanoğlu, seçmenin parti mührü kullandıktan sonra aynı parti içerisindeki adaylar arasında tercih yapabilmesinin mümkün olduğunu söyledi.
Siyasi partilerin yalnızca seçim dönemlerinde değil, yıl boyunca halkla ilişki kurması ve somut projeler üretmesi gerektiğini kaydeden Gardiyanoğlu, seçmen güveninin siyasi başarının temelini oluşturduğunu vurguladı.
ALTYAPI VE HASTANE YATIRIMLARI
Hükümetin icraatlarına da değinen Gardiyanoğlu, Ercan Havalimanı, Güzelyurt Soğuk Hava Deposu, yeni hastaneler ve yol projelerini örnek gösterdi.
Güzelyurt Soğuk Hava Deposu’nun yaklaşık 50 yıldır gündemde olan bir ihtiyaç olduğunu belirten Gardiyanoğlu, projenin tamamlanmasını uzun vadeli yatırımlar açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
Lefkoşa-Girne güzergâhındaki ulaşım düzenlemelerinin trafik süresini kısalttığını savunan Gardiyanoğlu, Dipkarpaz-Apollosandrias, Kayalar-Sadrazamköy, Girne-Karşıyaka, Girne-Çatalköy ve Çatalköy-Değirmenlik güzergâhlarındaki çalışmalara da dikkat çekti.
Sağlık yatırımları kapsamında Girne Hastanesi’nin hizmet vermeye başladığını, Lefkoşa’daki yeni devlet hastanesinin inşaatının sürdüğünü ve Güzelyurt’taki hastane yatırımının önemli bir ihtiyacı karşılayacağını belirten Gardiyanoğlu, Pamuklu Devlet Hastanesi’nin de bölge halkının sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştıracağını söyledi.
Hastanelerin hizmete alınmasının yalnızca inşaatın tamamlanmasıyla sınırlı olmadığını belirten Gardiyanoğlu, bölümlerin, cihazların ve sağlık hizmetlerinin aşamalı olarak devreye girdiğini ifade etti.
GÜVENLİK TARTIŞMALARINA MUHALEFET YANITI
Ülkede yaşanan şiddet olayları, silahlanma, çeteleşme ve kayıt dışılık konularına da değinen Gardiyanoğlu, güvenlik meselesinin özellikle turizm ve yükseköğrenim açısından dikkatle ele alınması gerektiğini söyledi.
Güvenlik konularının kamuoyunda tartışılmasının ülkenin uluslararası imajını etkileyebileceğini savunan Gardiyanoğlu, siyasi açıklamalarda sorumlu bir dil kullanılması gerektiğini ifade etti.
Polisin suçları aydınlatma kapasitesine ilişkin değerlendirmesinde Güney Kıbrıs için yüzde 40, KKTC için yüzde 92 oranlarını dile getirdi.
Gardiyanoğlu, güvenlik politikalarının somut veriler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek muhalefetin hükümete yönelik eleştirilerine yanıt verdi.
“YOLSUZLUK İDDİASI OLAN BELGELERİNİ SAVCILIĞA SUNSUN”
Yolsuzluk iddialarının siyasi tartışmalarla sınırlı kalmaması gerektiğini söyleyen Gardiyanoğlu, elinde somut bilgi ve belge bulunanların bunları polis, savcılık ve yargı makamlarına iletmesi çağrısında bulundu.
Gardiyanoğlu, yolsuzlukla mücadele söylemlerinin yalnızca seçim dönemlerinde gündeme getirilmesinin yeterli olmadığını, iddiaların belgelerle desteklenerek ilgili makamlara taşınması gerektiğini belirtti.
HELLİM VE GÜBRE DOSYALARI İÇİN “TAKİPÇİSİ OLACAĞIZ” DEDİ
Gardiyanoğlu, hellim ve gübre konularında geçmişte gündeme gelen iddiaları da yeniden gündeme taşıdı. Söz konusu dosyaların takipçisi olacaklarını söyleyen Gardiyanoğlu, iddiaların açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.
Bu konularla ilgili açıklamalarında dosyaların yeniden ele alınacağını ifade eden Gardiyanoğlu’nun sözleri, seçim sürecinde geçmiş dönemlere ilişkin tartışmaların da gündemde kalacağını gösterdi.
KIBRIS TÜRK HAVA YOLLARI İÇİN 2028 HEDEFİ
Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın yeniden faaliyete geçirilmesi konusunu da değerlendiren Gardiyanoğlu, çalışmaların Türkiye Cumhuriyeti ile yürütülecek iş birliği çerçevesinde ilerlemesinin hedeflendiğini söyledi.
Şirketin 2028 yılında yeniden uçuşlara başlamasının amaçlandığını açıklayan Gardiyanoğlu, projeye ilişkin ayrıntıların seçim sürecinde Başbakan Ünal Üstel tarafından aşamalı olarak duyurulacağını ifade etti.
Bir ada ülkesi olan KKTC’nin hava ulaşımında daha fazla söz sahibi olması gerektiğini savunan Gardiyanoğlu, hava yolu şirketinin yeniden faaliyete geçmesinin turizm sektörü açısından önemli olacağını belirtti.