BBC’nin araştırmasına göre, çoğu İngiliz en az 30 çocuğun KKTC’deki tüp bebek tedavilerinde ailelerin seçtiği sperm veya yumurta donörleri yerine farklı donörler kullanılarak dünyaya gelmiş olabileceğinden şüpheleniliyor. Vakaların yarısının Doğuş Tüp Bebek Merkezi’ndeki işlemlerle bağlantılı olduğu belirtildi.
BBC, KKTC’de faaliyet gösteren tüp bebek merkezleriyle ilgili araştırmasında yeni bulgulara ulaştığını açıkladı.
Haberde, çoğunluğu İngiliz en az 30 çocuğun tedavi süreçlerinde ailelerin seçtiği sperm veya yumurta donörlerinin kullanılmamış olabileceği kaydedildi. BBC’nin yılın başında ortaya çıkardığı ilk yedi vakanın ardından ulaştığı yeni bilgilerle şüpheli vaka sayısının 30’a yükseldiği belirtildi.
Aileler, isimsiz donörleri sağlık geçmişleri, fiziksel özellikleri, kişilikleri, eğitim durumları ve ilgi alanlarına ilişkin bilgiler üzerinden dikkatle seçtiklerini anlattı. Ancak daha sonra yapılan DNA testleri ve çocukların özellikleri, tedavilerde talep edilen donörlerin kullanılmamış olabileceği şüphesini doğurdu.
BBC’ye göre, söz konusu 30 çocuğun 15’i Doğuş Tüp Bebek Merkezi’nde gerçekleştirilen işlemlerin ardından dünyaya geldi. DNA testi yaptıran çocukların büyük bölümünün ise 2012 ile 2024 yılları arasında bu merkezdeki tedaviler sonucunda doğduğu ifade edildi.
Yanlış sperm donörünün kullanıldığını kısa süre önce öğrendiğini belirten ve haberde “Rachel” adıyla yer alan annelerden biri, yaşananları “Kesinlikle büyük bir skandal” sözleriyle değerlendirdi.
BBC’nin haberinde Dr. Firdevs Uğuz Tip, Dr. Şevket Alptürk ve hasta koordinatörü Julie Hodson’ın, Doğuş Tüp Bebek Merkezi’nde bu ailelerin birçoğunun tedavi sürecinde görev aldığı belirtildi.
Dr. Firdevs Uğuz Tip, daha önce BBC’ye yaptığı açıklamada Doğuş’ta sperm siparişinden kendisinin sorumlu olmadığını ve belirli bir donör talebinin kendisine iletilmediğini savunmuştu. DNA testlerinin güvenilirliği konusunda da şüpheleri bulunduğunu belirten Tip, herhangi bir usulsüzlük yaptığı iddiasını reddetti.
BBC’nin aktardığına göre Dr. Şevket Alptürk ve Julie Hodson yöneltilen sorulara yanıt vermedi. Doğuş Tüp Bebek Merkezi’nden de iddialara ilişkin açıklama alınamadı.
Haberde ayrıca dünyanın en büyük sperm bankalarından Danimarka merkezli Cryos International’ın, Doğuş Tüp Bebek Merkezi’ni 2016 yılından bu yana kara listesinde tuttuğu ileri sürüldü.
Avrupa’daki üreme sağlığı uzmanları, yanlış donör kullanılmasının tek bir olayda dahi son derece nadir görüldüğünü; aynı sağlık ekibinin yer aldığı birden fazla vakada benzer durumların ortaya çıkmasının “ihmal” veya “aldatma” şüphesi yaratabileceğini belirtti.
BBC’nin araştırması, KKTC’de tüp bebek merkezlerini sürekli denetleyen, standartları izleyen ve gerektiğinde çalışma izinlerini iptal edebilen bağımsız bir düzenleyici kurum bulunmamasını da yeniden tartışmaya açtı.
İddialara ilişkin KKTC’de yetkili makamların nasıl bir inceleme başlatacağı ve ailelerin hukuki girişimde bulunup bulunmayacağı merak konusu oldu.