Ukrayna'nın Zaporijya kentinde geçen ay gerçekleşen bir saldırı ortalığı karıştırdı. New York Times gazetesinin haberine göre, 6 Temmuz'da Rusya'ya ait tamamen yapay zeka algoritmalarıyla çalışan bir insansız hava aracı (İHA), akaryakıt istasyonundaki propan tanklarını hedef aldı.
Hedefine ulaşamadan yakındaki bir duvara çarparak infilak eden dronun 3 sivilin yaşamını yitirmesine yol açtığı bildirildi. Ölenlerin 19 yaşındaki üniversite öğrencisi Tetiana Bubynets, 41 yaşındaki Oleksiy Svirin ve 48 yaşındaki Roman Karpiy olduğu açıklandı.
Ukrayna ile Rusya arasındaki savaşın 4 yılda binlerce sivilin ölümüne neden olduğu biliniyor. Bununla birlikte Bubynets, Svirin ve Karpiy'in hayatını kaybetmesi, insan müdahalesi olmaksızın tamamen yapay zeka güdümlü bir sistem tarafından gerçekleştirilen ilk sivil ölümleri olarak kayıtlara geçmiş durumda.
Gazeteye konuşan uzmanlar, saldırıyı düzenleyen Rus dronunun deneysel bir yapay zeka yazılımı barındırdığını ifade etti. Önceki teknolojilerden farklı olarak nihai saldırı kararı insan komutan tarafından değil, bizzat yapay zekanın kendisi tarafından alındı.
SAVAŞ MEYDANI ADETA YAPAY ZEKA LABORATUVARINA DÖNÜŞTÜ
Hem Ukrayna hem Rusya hava saldırılarında yapay zekayı o kadar yoğun kullanıyor ki çatışma alanı adeta "canlı bir test sahasına" dönüşmüş vaziyette. Yapay zekanın cephedeki öldürücülüğü artırırken insani yardım kuruluşları arasında derin endişelere yol açtığı değerlendiriliyor.
En büyük korku ise insan faktörünü nihai karar mekanizmasından tamamen çıkaran sistemlerden kaynaklanıyor.
Tam otonom füzeler ve insansız araçlar, eğitildikleri veriler doğrultusunda hedefleri kendileri seçebiliyor. Bazı çevreler yapay zekanın askeri operasyonları daha hassas hale getirdiğini savunurken, buna karşı çıkanlar teknolojinin yaşama veya ölüme karar vermek için son derece hata yapmaya meyilli olduğunu vurguluyor.
İnsani yardım kuruluşları da hata oranlarından bağımsız olarak yapay zeka uygulamalarının sivil kayıpları hızlandıracağından kaygılanıyor. Amnesty International ve Access Now tarafından yayımlanan ortak bildiride, hükümetlere ve teknoloji şirketlerine askeri yapay zeka sistemlerinin yayılmasını durdurma çağrısı yapıldı.
Bildiride kaygıların sadece sistemlerin arızalanmasından kaynaklanan hatalarla sınırlı kalmadığı, askeri operasyonların temelden dönüşmesinden duyulan endişe dile getirildi. Hedef belirleme ve önceliklendirmede büyük dil modellerinin (LLM) kullanılmasının, uluslararası insancıl hukukun ayrım gözetme, orantılılık ve önlem alma ilkelerini ihlal ettiği, aşırı hız ile ölçek sebebiyle bu ilkelerin korunamayacağı vurgulandı.
ENKAZDAN AMERİKALI NVIDIA'NIN ÇİPİ ÇIKTI
Rus yetkililer yaşanan olay hakkında resmi bir açıklama yapmadı. Ancak Ukraynalı görevliler, enkaz altından çıkarılan bir Nvidia bilgisayar modülü sayesinde İHA'nın tam otonom yapısını tespit etmeyi başardı. Nvidia ise ele geçirilen minik bilgisayarın Jetson Orin serisine ait olduğunu doğruladı. Rusya'ya doğrudan satışı yapılmayan ürünlerin yetkili olmayan satıcılar üzerinden temin edilmiş olabileceği kaydedildi.
New York Times, Nvidia çipini taşıyan devre kartının üzerinde "Made in China" (Çin Malı) damgası yer aldığını aktardı.