Aslında bu soru çoğu zaman doğru zamanda sorulmaz. Genellikle insanlar bu soruyu, artık içlerinden çıkamadıkları bir noktaya geldiklerinde sormaya başlarlar. Bir şeylerin yolunda gitmediğini hissederler ama tam olarak ne olduğunu adlandıramazlar.
Çoğu kişi psikolojik desteği, artık dayanamadığı, nefes almakta zorlandığı ya da hayatının kontrolünü kaybettiğini hissettiği noktaya bırakıyor. Oysa bu süreç çoğu zaman çok daha önce başlıyor. İnsan genellikle yaşadıklarını önce kendi zihninde çözmeye çalışıyor. Bir süre sonra “biraz düşünürsem geçer”, “abartıyor olabilirim” ya da “zamanla düzelir” diyerek beklemeyi tercih ediyor.
Bu aşamadan sonra çoğu kişi sosyal çevresine yöneliyor. Aileye, arkadaşlara anlatmak başlıyor. Bu aslında çok doğal ve kıymetli bir ihtiyaç çünkü insan burada anlaşılmak ve yalnız olmadığını hissetmek ister. Fakat bir süre sonra dışarıdan gelen yorumlar artınca, kişi kendi duygusunu net olarak ayırt edememeye başlar. “Ben ne hissediyorum?” sorusunun yerini “Ben ne hissetmeliyim?” sorusu alır.
Ancak burada ince bir kırılma başlar.
İnsan kendi iç sesini duymak yerine, dışarıdan gelen sesleri daha fazla duymaya başlar.
Örneğin bir kişi sürekli aynı ilişki döngülerinde inciniyorsa, her yeni başlangıçta benzer hayal kırıklıkları yaşıyorsa ya da dışarıdan bakıldığında hayatı yolundaymış gibi görünse bile içinde sürekli bir huzursuzluk hissediyorsa, burada artık mesele tek bir olay değildir. Mesele, olaylara verilen tepkilerin bir döngüye dönüşmüş olmasıdır.
Birçok insan bu noktada duygularını çözmek yerine ertelemeyi tercih eder. “Geçti” der ama aslında duygunun kendisi geçmez, sadece bastırılır. Tıpkı bilgisayarda silinmeyen ama arşive kaldırılan dosyalar gibi… Görünmez olur ama orada durmaya devam eder. Benzer bir durum tekrar yaşandığında kişi kendini yine aynı duygunun içinde bulur.
Burada şunu netleştirmek gerekir: Korku, kaygı, öfke ve endişe herkesin yaşadığı temel duygulardır. Ancak herkes bu duyguları farklı durumlarda ve farklı yoğunlukta yaşar. Bir kişi başarısızlıkta yoğun kaygı hissederken, bir başkası aynı kaygıyı terk edilme ihtimalinde yaşayabilir. Duygu aynıdır, ancak tetikleyen hikaye farklıdır.
Bu yüzden başkalarının deneyimlerini birebir kendimize uyarlamak çoğu zaman yanıltıcı olabilir. Çünkü herkesin geçmişi, öğrenme biçimi, ilişkilenme tarzı ve baş etme mekanizması farklıdır. Bu da her insanın terapi sürecini kendine özgü hale getirir.
Psikolojik destek için “şu an tam zamanı” demek doğru değildir. Ama bazı anlar vardır ki, insan artık aynı döngüde dönüp durduğunu fark eder. Aynı yerlerde incindiğini, aynı duygularda takılı kaldığını, aynı tepkileri verdiğini görür.
Eğer aynı döngüler tekrar ediyorsa, duygular günlük hayatını etkiliyorsa, ilişkilerde sürekli zorlanma yaşanıyorsa, büyük bir kayıp ya da kriz sonrası toparlanamama hali varsa ya da sadece “kendimi anlamak istiyorum” düşüncesi içten geliyorsa… bu noktada psikolojik destek bir lüks değil, bir ihtiyaç haline gelir.
Tıpkı fiziksel bir ağrı olduğunda doktora gitmeyi normal karşılamamız gibi, duygusal zorlanmalar da hayatımızı etkilemeye başladığında destek almak aynı derecede doğaldır.
Terapi, dayanamadığın için gidilen bir yer değil, kendini anlamaya başladığın bir alandır.
Bazen seni boğulmaktan kurtaran bir can simidi değil, yüzmeyi öğrenmeni sağlayan bir süreçtir.
Belki de en önemlisi şudur:
Terapi, “bozulduğun için” değil, kendini daha iyi anlamak ve hayatla kurduğun ilişkiyi daha sağlıklı hale getirmek için vardır.
Çünkü mesele sadece hayatı sürdürmek değil, yaşadıklarını anlayarak ve kendinle temas ederek devam edebilmektir.