KIBRIS PRESS ÖZEL HABER
Tüketiciler Derneği Başkanı Hasan Yılmaz Işık, Kıbrıs Press TV’de Dilan Gölbaşı’nın sunduğu “Kritik” programına konuk olarak tüketici haklarından piyasa denetimine, ürün güvenliğinden ithalata, hayat pahalılığından asgari ücrete kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
Işık, temel tüketim maddelerinin ilgili yasal düzenlemeler kapsamında değerlendirilmesi, kâr paylarının ve fiyat istikrarının desteklenmesi yönündeki taleplerinin sürdüğünü belirtti. Bu talebin bakanlarla yaptıkları görüşmelerde gündeme geldiğini ifade eden Işık, “Bu durumda gelir kaybı nasıl karşılanacak?” şeklinde değerlendirmeler yapıldığını aktardı.
Işık, buna rağmen söz konusu uygulamanın gündeme alınması gerektiğini savundu. Türkiye’den gelen ürünlere uygulanan vergilerin KKTC’deki tüketici ve esnaf açısından maliyet oluşturduğunu belirten Işık, Güney Kıbrıs’a Türkiye menşeli ürünlerin farklı kanallar üzerinden vergiden muaf bir şekilde ulaşabildiğini ifade etti. Bunun KKTC’deki tüccar ve esnaf açısından haksız rekabet yarattığını savunan Işık, bu maliyetlerin sonunda tüketiciye de yansıdığını söyledi.
Işık, Türkiye’den KKTC’ye ithal edilen tüm ürünler üzerindeki gümrük vergilerinin kaldırılması gerektiğini belirtti.
Işık ayrıca, Güney Kıbrıs’ın Avrupa Birliği Gümrük Birliği kapsamında Yunanistan üzerinden yararlandığı gümrük muafiyetinden KKTC’nin de yararlandırılması gerektiği görüşünü dile getirdi. Bunun yanında stopaj vergisinin kaldırılması gerektiğini dile getirdi.
Temel tüketim maddelerine yönelik de önerilerde bulunan Işık, bu ürünlerin 1977 Mal ve Hizmetler (Düzenleme ve Denetim) Yasası kapsamında “denetime tabi mal” olarak ilan edilmesini istedi. Işık, bu kapsamda ürünlerin kâr paylarının belirlenmesi ve fiyatların desteklenmesi amacıyla Fiyat İstikrar Fonu’ndan destek sağlanması gerektiğini ifade etti.
“İletişim vergileri de tüketici üzerindeki maliyeti artırıyor”
Işık, telefon görüşmelerine uygulanan vergileri de gündeme getirerek KKTC’de iletişim maliyetlerinin yüksek olduğunu söyledi.
KKTC’de telefon görüşmeleri üzerinden alınan toplam vergi yükünün yüzde 60’ların üzerine çıkabildiğini belirten Işık, Güney Kıbrıs’ta ise iletişim hizmetlerinde daha düşük bir vergi oranı bulunduğunu ifade etti.
Telefon faturalarının tüketici açısından önemli bir maliyet kalemi haline geldiğini belirten Işık, vergi yüklerinin azaltılmasının da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Işık, daha önce Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği yetkilileriyle de bu konuyu görüştüklerini belirterek, Türkiye’den KKTC’ye yapılabilecek mali katkılar karşılığında bazı vergilerin kaldırılması yönünde öneriler gündeme geldiğini anlattı.
“Üretici destek alırken tüketici yüksek fiyata ürün almamalı”
Işık, üreticinin devletten destek aldığı bir sistemde, aynı ürünün markette çok daha yüksek fiyata satılmasının sorgulanması gerektiğini belirtti.
Bir üreticinin kendi ürününü markette yüksek fiyata satın almak zorunda kalmasının sistemdeki sorunları gösterdiğini ifade eden Işık, üreticiyi korumanın tek yolunun tüketicinin yüksek fiyat ödemesi olmadığını söyledi.
Hal Yasası’nın uygulanması gerektiğini belirten Işık, ürünlerin marketlere hangi şartlarda ve hangi fiyatlarla ulaştırılacağının açık biçimde düzenlenmesinin önemine dikkat çekti.
Toptancıların kendi inisiyatifleri doğrultusunda fiyat belirleyebilmesinin de piyasa açısından sorun oluşturduğunu ifade eden Işık, serbest piyasa anlayışının denetimsiz piyasa anlamına gelmemesi gerektiğini vurguladı.
“Rekabet için gerektiğinde ithalata izin verilmeli”
Pahalılığın önüne geçebilmek için gerektiğinde ithalatın önünün açılması gerektiğini belirten Işık, Tarım Bakanlığı’nın ön izni olmadan bazı ürünlerin ithal edilemediğini söyledi.
Piyasanın hükümet tarafından bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Işık, üreticinin korunması ile tüketicinin uygun fiyata ürüne ulaşmasının birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.
Işık, akaryakıt, enerji ve asgari ücret gibi maliyetlerin işletmelerin giderlerini artırdığını da kabul ederek, özellikle küçük esnaf ve işletmelerin yükselen maliyetleri karşılamakta zorlanabileceğini söyledi.