KIBRIS PRESS ÖZEL HABER
CTP Milletvekili, İç Hastalıkları Uzmanı ve Girne Akçiçek Hastanesi eski Başhekimi Dr. Ceyhun Birinci, Kıbrıs Press TV’de Uzman Klinik Psikolog Selin Karasu’nun sunduğu “Daha İyi Bir Sen” programında sağlık gündemine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Diyabet, insülin direnci, obezite, stres ve psikolojik sağlık konularını ele alan Birinci, son dönemde yaygınlaşan zayıflama iğneleri ve sağlık alanında yapay zekâ kullanımına ilişkin de dikkat çeken uyarılar yaptı.
Kıbrıs Press TV ekranlarında yayınlanan “Daha İyi Bir Sen” programında sağlık ve psikoloji arasındaki ilişki kapsamlı şekilde ele alındı. Uzman Klinik Psikolog Selin Karasu’nun sunduğu programa konuk olan Dr. Ceyhun Birinci, kronik hastalıkların giderek daha erken yaşlarda görülmeye başladığına dikkat çekerek, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gerektiğini söyledi.
Diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, endokrin rahatsızlıkları, obezite ve psikolojik sorunların artışında beslenme alışkanlıkları, hareketsizlik ve stresin önemli rol oynadığını belirten Birinci, özellikle fast food tüketiminin kilo artışını beraberinde getirdiğini, kilo artışının ise insülin direnci ve diyabet gibi sorunları tetikleyebildiğini ifade etti.
“Koruyucu hekimliğe ağırlık vermeliyiz”
Sağlık sisteminde yalnızca hastalıkların tedavisine odaklanılmaması gerektiğini vurgulayan Birinci, koruyucu hekimliğin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Sağlıklı beslenme, düzenli spor ve egzersizin birçok hastalığın ortaya çıkmasını önleyebileceğini belirten Birinci, bu alışkanlıkların çocukluk çağından itibaren kazandırılması gerektiğine dikkat çekti.
“Stres mideyi de bağırsakları da etkiliyor”
Programda stresin fiziksel sağlık üzerindeki etkileri de gündeme geldi.
Birinci, stresin bağışıklık sistemini baskılayabildiğini ve özellikle mide-bağırsak sistemi üzerinde ciddi etkiler oluşturabildiğini belirtti. Gaz, sürekli geğirme, ülser, kusma ve çarpıntı gibi şikâyetlerin bazı kişilerde stresle bağlantılı olabileceğini ifade etti.
Özellikle gençlerde stres kaynaklı fiziksel belirtilerin daha sık görülebildiğine dikkat çeken Birinci, nefes alamama ve kalbin yerinden çıkacakmış gibi hissedilmesi şeklindeki şikâyetlerle acil servislere başvuran hastalarda panik atak ve stres kaynaklı sorunlarla karşılaşılabildiğini söyledi.
“Her belirtiyi psikolojik olarak değerlendirmemek gerekiyor”
Uzman Klinik Psikolog Selin Karasu ise kaygı düzeyi yüksek kişilerde mide ve bağırsak problemlerinin sık gözlemlendiğini belirterek, bazı belirtilerin psikolojik nedenlerden kaynaklanabileceği gibi vitamin eksiklikleri veya hormonal dengesizliklerle de bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.
Karasu, özellikle D vitamini ve B vitamini eksikliklerinin bazı durumlarda depresyon benzeri belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirterek, psikolojik ve fizyolojik nedenlerin birbirinden doğru şekilde ayrılmasının önemini vurguladı.
Zayıflama iğneleri gündemde: “Her kilolu kişi aynı değil”
Programın dikkat çeken başlıklarından biri ise son dönemde giderek yaygınlaşan zayıflama iğneleri oldu.
Zayıflama amacıyla kullanılan iğnelerin herkes için uygun olmadığını vurgulayan Birinci, bu tür uygulamalara başlamadan önce mutlaka dahiliye veya endokrinoloji uzmanının değerlendirmesinden geçilmesi gerektiğini söyledi.
Birinci, “Hastalık yoktur, hasta vardır” yaklaşımına dikkat çekerek, her fazla kilolu kişinin aynı sağlık durumuna sahip olmadığını ve tedavinin kişiye özel planlanması gerektiğini belirtti.
“Diyet ve spor yapılmadan doğrudan iğneye yönelmek doğru değil”
Birinci, kilo verme sürecinde ilaç ve iğne tedavisinin ilk seçenek olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, diyet ve sporun öncelikli olması gerektiğini ifade etti.
Kilo verme sürecinde ilaç veya iğne kullanımının ancak uzman değerlendirmesi sonucunda gerekli görülmesi halinde uygulanması gerektiğini söyleyen Birinci, doktor kontrolü ve gerekli tetkikler yapılmadan bu tür ürünlerin kullanılmasının doğru olmadığını vurguladı.
Birinci, bazı kişilerin doktor kontrolünden geçmeden, tanıdık aracılığıyla zayıflama iğnelerine ulaşmaya çalıştığını belirterek bunun ciddi bir risk oluşturabileceği uyarısında bulundu.
“Kolay ve hızlı çözüm” arayışının insanları daha zahmetsiz görünen yöntemlere yöneltebildiğini ifade eden Birinci, ilaçların ve iğnelerin uzman kontrolü dışında kullanılmaması gerektiğinin altını çizdi.
“İlaçlar iki tarafı keskin kılıçtır”
İlaç kullanımında doktor önerisinin önemine dikkat çeken Birinci, en basit ilaçların ve vitaminlerin dahi yan etkilerinin bulunabileceğini belirtti.
Her ilacın bir gereklilik doğrultusunda kullanılması gerektiğini söyleyen Birinci, “Endikasyon yoksa ilaç kullanılmamalı” görüşünü dile getirerek, özellikle kilo verme amacıyla kullanılan ilaç ve iğnelerde uzman kontrolünün şart olduğunu vurguladı.
Yapay zekâ sağlıkta ne kadar güvenilir?
Programda güncel teknolojinin sağlık alanındaki etkileri de masaya yatırıldı.
Yapay zekânın sağlıkla ilgili sorulara hızlı yanıt vermesinin, bazı kişilerde doktora başvurma ihtiyacının geri plana atılmasına neden olabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Birinci, yapay zekânın hastalıklar hakkında genel bilgiler sunabileceğini ancak aynı belirtinin farklı kişilerde farklı nedenlerden kaynaklanabileceğini vurguladı.
“Her karın ağrısının nedeni aynı değildir” yaklaşımı üzerinden örnek veren Birinci, özellikle ciddi hastalıkların basit bir belirti gibi değerlendirilmesinin tehlikeli sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
“Karın ağrısının nedenini yapay zekâ bulamaz”
Birinci, karın ağrısının apandisit gibi acil müdahale gerektiren bir durumun başlangıcı olabileceğini belirterek, yalnızca internet veya yapay zekâ üzerinden edinilen bilgilerle tedavi uygulanmasının riskli olduğunu söyledi.
Belirtilerin nedeninin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Birinci, yapay zekânın doktor muayenesinin yerini almaması gerektiğini vurguladı.
“Robot doktorun yerini almamalı”
Sağlık alanında robotik sistemlerin kullanımına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Birinci, teknolojinin belirli alanlarda sağlık çalışanlarına yardımcı olabileceğini ancak insan unsurunun tamamen ortadan kaldırılmasının doğru olmadığını belirtti.
Robotik cerrahinin bugün doktor kontrolünde gerçekleştirildiğini hatırlatan Birinci, gelecekte doktorun tamamen devre dışı bırakıldığı sistemlerin tartışılmasının ise dikkatle ele alınması gerektiğini söyledi.
Birinci, özellikle psikoloji ve psikiyatri gibi insan ilişkisi ve iletişiminin merkezde olduğu alanlarda insan unsurunun önemini vurguladı.
“Önce kendimize önem vermeliyiz”
Programın sonunda sağlık konusunda bireysel sorumluluğa dikkat çeken Birinci, insanların zor koşullarda yaşasalar dahi kendi sağlıklarına öncelik vermeleri gerektiğini söyledi.
Spor yapmak, sağlıklı beslenmek, kilo kontrolüne dikkat etmek ve sağlığa zarar verebilecek alışkanlıklardan uzak durmanın koruyucu sağlık açısından önemli olduğunu belirten Birinci, hastalık ortaya çıktığında ise mutlaka bir hekime başvurulması gerektiğini ifade etti.
Birinci ayrıca hastaların doktor, psikolog veya psikiyatrist önerilerine uymalarının tedavi sürecinin başarısı açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
“Kendimize dikkat etmezsek çevremize de zarar veriyoruz”
Diyabet üzerinden verdiği örnekte, hastaların zaman zaman beslenme konusunda kendilerini kandırabildiğini belirten Birinci, sağlık konusunda kişinin öncelikle kendisine karşı sorumluluk taşıması gerektiğini söyledi.
“Kendimize dikkat etmediğimiz zaman hem kendimize hem de çevremize zarar veriyoruz” mesajını veren Birinci, sağlıklı yaşam konusunda toplumun daha bilinçli olması gerektiğini ifade etti.
“Daha İyi Bir Sen”den sağlık mesajı
Kıbrıs Press TV’de Uzman Klinik Psikolog Selin Karasu’nun sunduğu “Daha İyi Bir Sen” programında; kronik hastalıklar, insülin direnci, obezite, stres, psikolojik sağlık, zayıflama iğneleri, yapay zekânın sağlık alanındaki kullanımı ve koruyucu hekimlik başlıkları ele alındı.
Programda verilen ortak mesaj ise hastalığı ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek kadar, hastalığın oluşmasını önlemek; doğru beslenmek, hareket etmek, düzenli kontrolleri aksatmamak ve gerektiğinde uzman desteğine başvurmak oldu.
Dr. Ceyhun Birinci’nin değerlendirmeleriyle sağlık ve psikolojinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceği bir kez daha ortaya konulurken, programda izleyiciye “Daha İyi Bir Sen” olmanın yolunun öncelikle kişinin kendi sağlığına sahip çıkmasından geçtiği mesajı verildi.