İsviçre'de bilim insanları, deprem üreterek depremleri önlemek için kontrollü şartlarda binlerce küçük deprem tetikledi. Sarsıntıların nasıl oluştuğunu anlamaya yönelik çalışmalar yapan bilim insanları, elde edilen verilerin gelecekte deprem risklerini azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtti.
DÜNYA HAREKET ETTİĞİNDE NELER YAŞANIYOR?
İsviçre Alpleri'nde bulunan BedrettoLab isimli yer altı laboratuvarı fay hatlarını yakından incelemek için özel olarak tasarlandı. Furka Demiryolu Tüneli’ne bağlı 5,2 kilometrelik bir havalandırma tünelinin içinde yer alan laboratuvardaki deneyleri yürüten jeoloji profesörü Domenico Giardini, deneyin başarılı geçtiğini belirterek, “Amaç, Dünya hareket ettiğinde derinlerde neler yaşandığını anlamak'' açıklamasında bulundu.
''FAY HATLARINI HAREKETE GEÇİREBİLİYORUZ''
Giardini, laboratuvarın deprem araştırmaları için ideal olduğunu ifade ederek, “Üzerimizde yaklaşık 1,5 kilometrelik dağ kütlesi var. Fay hatlarını çok yakından gözlemleyebiliyor, nasıl ve ne zaman hareket ettiklerini inceleyebiliyor, hatta onları kendimiz harekete geçirebiliyoruz'' dedi.
FAY HATLARINA SU POMPALANDI
'FEAR-2' ismi verilen deneyde, Avrupa’nın farklı ülkelerinden gelen onlarca bilim insanı, nisan ayı sonunda dört gün boyunca tünelin kaya duvarlarına açılan sondaj deliklerinden toplam 750 metreküp su pompaladı. Bu deneyde fay hatlarını harekete geçirecek yaklaşık 1 büyüklüğünde kontrollü deprem oluşturma hedeflendi.
Bilim insanları, yeni bir fay hattı oluşturmadıklarını vurgulayarak yalnızca mevcut hattın hareketini kolaylaştırdıklarını belirtti. Deney sırasında güvenlik nedeniyle tünelde kimse bulunmazken, tüm süreç ETH Zurich laboratuvarından uzaktan yönetildi.
8 BİN MİKRO DEPREM OLUŞTURULDU
Deney sonucunda yaklaşık 8 bin mikro deprem meydana geldi. Sarsıntıların büyüklüğü -5 ile -0,14 arasında ölçüldü. Araştırmacılar hedeflenen 1 büyüklüğüne tam olarak ulaşılamadığını ancak sonucun beklentilerin hemen altında kaldığını açıkladı. Önümüzdeki aylarda daha büyük kontrolüü sarsıntılar üretmek için hazırlık yapılacağı belirtildi.
''NASIL OLUŞTUĞUNU ÖĞRENİRSEK DEPREMLERİ ENGELLEYEBİLİRİZ''
Bu deney sırasında meydana gelen depremlerin hissedilir bir etki oluşturmadığını belirten Giardini, çalışmanın özellikle yer altı kazıları, enerji üretimi ve maden faaliyetleri açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, “Belirli büyüklükte depremler oluşturmayı öğrenirsek, onları nasıl önleyeceğimizi de öğrenebiliriz” dedi.